Artykuł niniejszy jest zapisem dezyderatu wygłoszonego przez profesora Delaine'a Swensona w bloku tematycznym "Demokracja w działaniu" w ramach Studenckiego Forum Dyskusyjnego "Społeczeństwo Obywatelskie - szansa czy fikcja?". Profesor Swenson rozpoczął wystąpienie od, jak sam stwierdził, dość banalnego stwierdzenia, że demokracja w Stanach Zjednoczonych jest problemem bardzo złożonym. Na wstępie dokonał krótkiej charakterystyki najważniejszych kwestii z nią związanych.

Z ostatnich danych Urzędu Statystycznego Chin wynika, że po kilku latach szybkiego wzrostu płac uprzywilejowani urzędnicy i pracownicy w Tybetańskim Regionie Autonomicznym (TRA) zajmują drugie miejsce na liście najlepiej opłacanych kadr Chińskiej Republiki Ludowej. Statystyczny wzrost płac bije na głowę krajową średnią i wydaje się nie mieć wiele wspólnego z frazesami o „trudnych warunkach” pracy. W TRA płace rosły od 150 procent średniej krajowej w 1998 roku do 200 procent w 2002 roku, kiedy to były najwyższe w całej ChRL. Ogólnie rzecz biorąc, rząd ogranicza zatrudnienie w sektorze państwowym; dotyczy to zwłaszcza Tybetańczyków – nawet w przypadku wzrostu liczby etatów. W rezultacie w tym okresie nieproporcjonalne korzyści z gwałtownego podnoszenia płac odnosili przede wszystkim nie-Tybetańczycy.

W pierwszym tygodniu lutego Kofi Annan oficjalnie przyznał, że płynące głównie z Waszyngtonu oskarżenia o nieprawidłowości w zarządzaniu programem "Ropa za żywność" nie są bezpodstawne. Trwają już postępowania dyscyplinarne w tej sprawie. Kadry ONZ postanowił zasilić były prezydent USA Bill Clinton, który zajmie się pomocą ofiarom tsunami. A w Hadze na 8 lat więzienia skazano serbskiego generała odpowiedzialnego za zniszczenie w 1991 chorwackiego Dubrownika.

Drugie kadencje amerykańskich prezydentów są przez nich zazwyczaj traktowane jako ostatnia szansa na zapisanie się złotymi zgłoskami w podręcznikach historii. Głównym celem prezydenta George'a Walkera Busha było i jest rozbicie tzw. osi zła. Atak na Irak, jako najsłabsze ogniwo osi, miał być testem sprawdzającym, na ile skuteczne jest zastosowanie siły zbrojnej. Można dyskutować, czy test się powiódł, czy też nie; w każdym razie Irak jako "państwo zbójnicze" przeszedł do annałów historii. Na celowniku pozostały dwa kraje - Iran i Korea Północna. O ile KRLD Bush się boi, bowiem nie wiadomo, jaki jest faktyczny potencjał militarny tyranii Kima, o tyle amerykańscy neokonserwatyści powoli zaczynają przebąkiwać o ataku na Iran, co może być początkiem ofensywy ideologicznej, poprzedzającej atak militarny. Czy faktycznie byłoby to rozwiązanie optymalne?

Ostatnie oficjalne statystyki, które opublikowano w Roczniku Tybetańskim 2004, ujawniają dramatyczne zmiany w strukturze etnicznej sektora publicznego Tybetańskiego Regionu Autonomicznego (TRA). Rząd ChRL publicznie głosi, że Tybetańczycy stanowią większość pracowników państwowych, a nawet kadr rządowych, i że rozbudowa administracji oraz wzrost płac przyczyniły się do wyłonienia tybetańskiej „klasy średniej”. Nawet jeśli było to prawdą w początkowej fazie programu „Rozwijania Ziem Zachodnich”, w ostatnim czasie sytuacja uległa odwróceniu. Od 2000 roku liczba oraz odsetek Tybetańczyków w sektorze państwowym (tj. pracowników zakładów należących do państwa) gwałtownie spadają. W 2003 roku odsetek tybetańskich kadr w administracji spadł – z 71,6 proc. w roku 2000 – poniżej 50 procent (49,7). Mimo potężnych nakładów Pekinu na administrację rządową i rozbudowę, obowiązująca w ostatnich latach polityka dyskryminuje Tybetańczyków w sektorze państwowym.

W przemówieniu inaugurującym swoją drugą kadencję w Białym Domu, George W. Bush dokonał poważnej modyfikacji swojej doktryny. Mimo że zabrakło w nim szczegółów, można domniemywać, że na skutek m.in. doświadczeń irackich Ameryka postanowiła złagodzić swój kurs w globalnej polityce.

Czechy i Polska natychmiast potępiły ataki terrorystyczne na World Trade Center. Prezydenci obu krajów, Václav Havel i Aleksander Kwaśniewski, zaoferowali Stanom Zjednoczonym wsparcie, zgodnie z Artykułem 5 Traktatu Waszyngtońskiego. George W. Bush podziękował sojusznikom USA za pomoc, jednak jego współpracownicy z Donaldem Rumsfeldem i Paulem Wolfowitzem na czele zadecydowali o poprowadzeniu amerykańskiej wojny z terroryzmem ze zredukowanym zaufaniem do europejskich aliantów. Czechy i Polska chciały rozwiązać problem al-Qa’idy wielostronnie, jednak zaakceptowały wybór Amerykanów.

Przedstawiamy Państwu sprawozdanie z konferencji naukowej "Bliski Wschód w polityce zagranicznej Europy i Stanów Zjednoczonych Ameryki" zorganizowanej przez Koło Studentów Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Poza studentami z Krakowa, wzięli w niej także udział zaproszeni goście z ośrodków akademickich w Warszawie, Wrocławiu i Olsztynie. e-Polityka.pl objęła patronat medialny nad całym przedsięwzięciem.

Polityka zagraniczna Stanów Zjednoczonych została diametralnie zmieniona po 11 września. Wtedy też narodziła się w miarę spójna grupa poglądów, które świat zwykł nazywać dzisiaj Doktryną Busha. Zwycięstwo nad Johnem Kerrym sprawiło, że będzie ona realizowana także przez najbliższą kadencję.

Wybory w USA była niewątpliwie jednym z najważniejszym politycznych i medialnych wydarzeń tego roku. W czasie trwającej ponad rok kampanii wciąż zadawaliśmy sobie pytanie: kto będzie mieszkał w Białym Domu przez kolejne cztery lata? Dziś wiemy już wszystko. Czas uporządkować naszą wiedzę. Zapraszamy do lektury kompleksowego opracowania wyników wyborów, uwzględniającego preferencje poszczególnych stanów i wiele ciekawych statystyk. Aby jednak nie opierać się na samych liczbach, przygotowaliśmy również autorski komentarz do tej kadencji, tej kampanii, tych wyborów i tego, co wciąż przed nami.