Historia magistra vitae est – tę oczywistą prawdę zauważyli już starożytni, a w zgrabny sposób, ku użytkowi przyszłych pokoleń, sformułował ją wybitny rzymski filozof i mąż stanu schyłku Republiki, Marcus Tullius Cicero. Dla wszelkiej zbiorowości: narodowej, wyznaniowej, etnicznej, jak i każdej jednostki z osobna, historia winna wskazywać błędy przeszłości. I choć, jak powiadają złośliwcy, „historia uczy jednego: że nigdy, nikogo, niczego nie nauczyła”, ludzkość przynajmniej część empirii bierze sobie do serca. |